Arkeoloji
Bilgisayar
Bilim
Bitkiler
Biyografi
Biyoloji
Coğrafya
Din
Edebiyat
Ekonomi
Elektronik
Felsefe
Fizik
Genel
Hayvanlar
Hukuk
internet
İslam Ansiklopedisi
Jeoloji
Kimya
Matematik
Müzik
Programlama
Rehberlik
Resim
Rüya Tabirleri
Sağlık
Sinema
Siyaset
Sosyoloji
Spor
Şifalı Bitkiler
Tarih
Teknoloji
Tıp
Tiyatro
Uzay
Yerler
Ziraat












İskelet Ve Kas Sistemi

 Canlılarda , vücuda desteklik sağlayan ve hareketi kolaylaştıran sistemdir .

Tek hücrelilerde bu görevi hücre zarı ve hücre çeperi yapar .

Bitkilerde Destek Yapılar

Bitkilerde selüloz hücre çeperi , turgor basıncı , destek dokuyu oluşturan kollenkima ile sklerinkima gibi yapılar desteklik sağlar .

Hayvanlarda İskelet Sistemi 

Hayvanlarda iskelet ikiye ayrılır .

1- Dış İskelet: Sadece omurgasız hayvanlarda bulunur . vücudun dışında bulunan ve vücudu dış etkilerden koruyan destek yapıdır . Büyümeyi sınırlar , üzerinde vücut örtüsü bulunmaz . Protein , k . hidrat ve yağ gibi organik moleküller ile kalsiyum karbonat gibi inorganik moleküller  oluşabilir .

2- İç İskelet: Omurgasızların bazılarında ( süngerler , derisi dikenliler ) ve bütün omurgalı hayvanlarda bulunur . İç iskelet vücudun içinde bulunur , vücuda şeklini verir ve iç organları korur . Üzerindeki çeşitli vücut örtüleriyle büyümeyi engellemez .

Köpek balıklarında iç iskelet kıkırdak dokusundan oluşur .

Kemik oluşumu kıkırdak ve bağ dokunun değişimi ile meydana gelir . Minareller , hormonlar ( parathormon , kalsitonin , STH ) dengeli beslenme vitaminler ve genetik faktörler ile kontrol edilir .

D vitamini kemiklerde Ca ve P birikimi sağlayarak kemiği sertleştirir . Eksikliğinde raşitizm hastalığı meydana gelir .

İnsanda İskelet Sistemi

İnsan iskeletinin temelini kemikler oluşturur . Yapısal olarak iki çeşit kemik vardır .

* Sert Kemik: Bütün kemiklerde bulunan , aralarında boşluk bulunmayan kemiktir . Sertlik ve dayanıklılık verir . Sert kemiklerde sarı ilik bulunur .

* Süngersi Kemik: Yapısında boşluklar bulunur . Bu boşluklarda kırmızı kemik iliği vardır . 

Şekillerine göre ise üç çeşit kemik vardır .

* Yassı Kemik: Kafatası , kürek , kalça , göğüs ve kaburga kemikleridir .




* Kısa Kemikler: Omurga kemikleri , el ve ayak bilek kemikleridir .

* Uzun Kemikler: Kol ve bacak kemikleridir .

 

Kemiklerin en dışında periost ( kemik zarı ) bulunur . Kemiğin kalınlaşmasını ve onarılmasını sağlar .

Kemikler birbirine eklemlerle bağlıdır . Üç çeşit eklem vardır .

* Oynar Eklem: Hareket yeteneği en fazla olan eklemlerdir . Kol ve bacaklarda vardır . Oynar eklemde birbirine bağlı olan iki kemiğin uçları eklem kapsülü içindedir . Bu kapsül içinde sinovial zar bulunur .

* Yarı Oynar Eklem: Kısıtlı hareketlere izin verir . Omurga kemikleri arasında ve dirdeklerde bulunur .

* Oynamaz Eklem: Harekete olanak sağlamazlar kafa tası kemiklerinde görülür .

Parathormon kemiklerden kana Ca geçişini , tirokalsitonin ise kandan kemiklere Ca geçişini sağlar .

Kemiğin yapısında %25 su , %45 inorganik maddeler ve %30 organik maddeler bulunur .

Kas Sistemi

Kaslar kemik ve eklemlerle beraber hareketi sağlar ve desteklik verir . Kas hücre zarına sarkollemma , sitoplazmasına ise sarkoplazma denir .

Kaslar düz kas , çizgili kas ve kalp kas olmak üzere üç çeşittir . Düz kaslar ile kalp kası otonom sisteme bağlı olarak çalışır , çizgili kasların çalışması ise beynin kontrolündedir .


Kasların çalışması kas telcikleri ( miyofibrin ) ile olur . Miyofibrinleri oluşturan kas ipliklerinin kalın ve kısa olanlarına miyozin , ince ve uzun olanına aktin denir . Bunların temel yapısı proteindir . Aktin ve miyozin aktinomiyozin kompleksini oluşturur . Aktinomiyozinler iplikleri , iplikler kas telciklerini , kas telcikleri kas tellerini , teller kas demetlerini oluşturur .

 

Kasların Kasılma Mekanizması 

 

Kaslar miyelinli sinir liflerinin denetiminde çalışır . İmpulslar sinir telerinin motor uç plağına ulaşınca sinir hücrelerinden asetilkolin salgılanır . Bu madde kasları uyarır , Ca iyonlarının aktin ve miyozin iplikleri arasına yayılmasına sebep olur ve kas telcikleri kasılır .

Kasların kasılması için gerekli uyarına şiddetine eşik şiddeti denir .

Sarkomer: Art arda gelen iki Z bandı arasındaki bölgedir .


Kas kasılması ATP , Ca , K , Mg bulunan ortamda aktin ve miyozin ipliklerinin birbiri üzerine kayması ile gerçekleşir .

Çizgili kasların kasılması sırasında;

1- Aktin ve miyozin boyu değişmez .

2- I bandının boyu kısalır .

3- Z çizgileri birbirine yaklaşır .

4- H bölgesi daralır ve görünmez olur .

5- Aktin çubukları birbirine yaklaşır .

6- Kasın boyu kısalır hacmi değişmez .

 

Kas Sarsılması: Kasın bir kez kasılıp gevşemesidir .


I- Gizli Evre: Uyarının verildiği zaman ile kasın kasılmaya başladığı zaman arasındaki süredir .

II- Kasılma Evresi: Kasılmanın başlaması ile gevşemenin kasılması arasında geçen süredir .

III- Gevşeme Evresi: Gevşemenin başlaması ile kasın eski halini almasına kadar geçen süredir .

Bir sarsılmanın olabilmesi için uyarının ya eşik şiddetine eşit yada fazla olması gerekir .

Kas Tonusu: Kasların dinlenme durumunda bile az da olsa kasılı olması durumudur . Bu durum organizmanın uyartılara çabuk cevap vermesini sağlar . 

Fizyolojik Tetanoz: Eğer kas arka arkaya sık sık uyarılırsa gevşemeden tekrar kasılır . Bu durumda kas kasılı kalır . Buna fizyolojik tetanoz denir .

Kasların kasılması ve gevşemesi için enerji gereklidir . Bu enerji ilk olarak ATP`den sonra kreatin fosfat , glikoz ve glikojenden sağlanır . ATP`nin yeniden oluşması için kullanılan ilk enerji kaynağı kreatin fosfattır .

Kreatin fosfat + ADP = kreatin + ATP

ATP elde etmenin diğer bir yolu da kastaki glikojenin glikoza , glikozunda ATPye dönüştürülmesidir .

Kas kasılması sırasında glikojen , O2 , ATP ve kreatin fosfat azalır , laktik asit , CO2 , inorganik fosfat , ADP ve kreatin azalır .

Eğer kasılan kaslar gerekli enerjiden yoksun ise kasılı durumda kalır .

Tetani: Kasların gevşemesini sağlayan kasılmalardır . Ca tuzlarının eksikliğinde ortaya çıkan ellerde ve parmaklarda gözlenen ağrılı kasılmalardır . 

Antagonist kaslar: Birbirine zıt çalışan kaslardır . Biri kasılırken diğeri gevşer . 

Sinerjit kaslar: Aynı anda kasılıp gevşeyen kaslardır . Bu durumda eklem dik ve hareketsiz kalır .



Kategori: Biyoloji |

Etiket: iskelet ve kas sistemi , hayvanlarda iskelet, bitkilerde destek yapılar

Önemli Uyarı
Sitemizde yer alan tüm içerikler internet ortamından toplanmış ve derlenmiştir. Yer alan bilginin doğruluğu garanti edilmemektedir. Yanlış bilgi için tarafımıza sorumluluk yüklenemez. Yanlış bilginin doğuracağı etkenlerden sitemiz ve yöneticileri sorumlu tutulamaz.