Immanuel Kant
Immanuel Kant
Immanuel Kant , 22 Nisan 1724 Königsberg 12 Şubat 1804 Königsberg arasında yaşamış olan ünlü Alman filozofu . Alman felsefesinin kurucu isimlerinden biri olmuş ve felsefe tarihinin kendisinden sonraki dönemini belirleyici olarak etkilemiştir .
Yaşamı
Kant , eleştirel felsefenin babası olarak kabul edilir . Doğu Prusya'nın Königsberg ( Kaliningrad ) kasabasında doğdu . Hep burada yaşadı . Üniversite eğitimi sırasında birkaç yıl öğrencilere özel dersler verdi . Eğitimi sırasında Leibniz ve Woolf'dan etkilendi . 1755 tarihinde doçent derecesi aldıktan sonra üniversitede çeşitli sosyal bilimler alanlarında dersler vermeye başladı . Kant başlangıçta fizik ve astronomi alanında yazılar yazdı . 1755 yılında “Evrensel Doğal Tarih ve Cennetlerin Teorisi” adlı eserini yazdı . 1770 yılında Königsberg'de mantık ve metafizik kürsüsüne atandı . 1770′den sonra Hume ve Rousseau etkisiyle eleştirel felsefesini geliştirdi .
Felsefesi
Modern felsefenin gelişim seyrine uygun olarak bilgi kuramını ön plana çıkartmıştır . Kant'ın gözünde bilim , öncülleri kesin olan ve yöntemleri , ancak Hume'unki gibi felsefi bir kuşkuculuk benimsendiği zaman sorgulanabilen evrensel bir disiplindir . Bilim yansızdır ve nesneldir .
O , felsefedeki ilk ve temel misyonunun bilimi temellendirmek , daha sonra da ahlakın ve dinin rasyonelliğini savunmak olduğuna inanmıştır . Bu amacı gerçekleştirmek için , hem Descartes'ın rasyonalizminden ve hem de Hume'un empirizminden önemli gördüğü öğeleri alarak , transsendental epistemolojik idealizm diye bilinen kendi bilgi kuramını geliştirmiş , yükselen bilimin felsefi temellerini gösterdikten sonra , özgürlük ve ödev düşüncesine dayanarak Hıristiyan ahlakını savunma çabası vermiştir . O , fenomenal gerçeklikle , yani bizim duyular aracılığıyla tecrübe ettiğimiz dünya ile numenal gerçeklik , yani duyusal olmayan ve akılla anlaşılabilir olan dünya arasında bir ayrım yapmıştır .
Kant öğretisiyle bilimsel bilginin olanaklı olduğunu göstererek , Newton fiziğini temellendirir , fakat varlığın genel ilkeleri , Tanrı'nın varoluşu , ruhun ölümsüzlüğü gibi konuları ele alan geleneksel metafiziği olanaksız hale getirir . Çünkü , metafizik alanında , ruh , Tanrı , evren kavramlarını düşündüğümüz zaman , burada duyu-deneyi tarafından sağlanan malzeme bulunmaz . Bilginin iki temel öğesinden biri olan deney , tecrübe öğesi metafizik alanında söz konusu olmadığı için , akıl burada antinomilere düşer . Öyleyse metafizik alanında bilimsel bilgi olanaklı değildir . Bununla birlikte , Kant görünüş-gerçeklik ya da fenomen-numen ayrımını insan varlığına uygulayarak , ahlak olanağını kurtarır .
Başlıca Eserleri
• Kritik der reinen Vernunft ( Saf Aklın Eleştirisi ) , 1781
• Prolegomena zu einer jeden künftigen Metaphysik ( Prolegomena: Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe ) , 1783
• Grundlegung zur Metaphysik der Sitten ( Ahlâk Metafiziğinin Temellendirilmesi ) , 1785
• Kritik der praktischen Vernunft ( Pratik Aklın Eleştirisi ) , 1788
• Kritik der Urteilkraft ( Yargı Gücünün Eleştirisi ) , 1790
• Religion innerhalb der Grenzen der bloßen Vernunft ( Salt Aklın Sınırları İçinde Din ) , 1793
• Metaphysik der Sitten ( Ahlâk Metafiziği ) , 1797
Türkçede Kant
• Seçilmiş Yazılar / Remzi Kitabevi , Çev: Nejat Bozkurt , 1984
• Arı Usun Eleştirisi / İdea Yayınları , Çev: Aziz Yardımlı , 1993
• Prolegomena: Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe / Felsefe Kurumu Yayınları , 1996
• Pratik Usun Eleştirisi / Say Yayınları , Çev: İsmet Zeki Eyuboğlu , 1999
• Fragmanlar / Altıkırkbeş Yayınları , Çev: Oruç Aruoba , 2000
• Evrensel Doğa Tarihi ve Gökler Kuramı / Sarmal Yayınları , Çev: Seçkin Selvi , 2002
• Ethica: Etik Üzerine Dersler / Pencere Yayınları , Çev: Oğuz Özügül , Yasemin Özcan , 2003
• kant üzerine dört ders/gilles deleuze/öteki yayın evi/çev:ulus_baker@körotonomedya . e mir demirtaş
• Immanuel Kant ve Transendental Idealizm / Alesta Yayinlari , Tuncar Tugcu , 2001
Kategori: Biyografi | Bilim | Felsefe |
Etiket: Immanuel Kant kimdir, Immanuel Kant'ın hayatı