Yapraklar

  YAPRAKLAR; gerçek anlamda bir kimya fabrikası , birer laboratuvardan farksızdırlar . Bitkilerin yaşamaları için en vazgeçilmez parçaları , nefes alıp veren , terleyen , bitkiyi besleyen birer solunum organıdırlar . . . Bitkinin topraktan aldığı maddeleri , güneş ışığından yararlanarak Fotosentez denilen kimyasal bir süreç içerisinde bitkinin besini haline getirirler . Bitkiye yeşil rengi veren klorofil maddesi bu süreçte önemli rol oynar . . .

          Ağaçlar , yaprakları olmasaydı yükseklere ulaşamazdı . Çünkü büyümek için gerekli şekerleri yapraklar üretir . Bir güneş pili gibi kullanılan klorofil ( ki yaprağa yeşil rengi veren bir pigment maddesidir ) karbon gazı ve su yardımıyla şeker üretmeye yarayacak ışık enerjisini kapma işini üstlenmiştir

Fotosentez

Bitkiler besinlerini kendileri üretmek zorundadır . Bu nedenle yapraklarındaki klorofil aracılığı ile güneş ışığını toplarlar . Toplanan güneş ışığı kimyasal enerjiye dönüştürülerek , genelde nişasta olarak depolanır ve gelişmek , büyümek için yakıt olarak kullanılır . Bitki güneşten aldığı ışık enerjisi ile karbondioksit ve sudan yararlanarak zengin içerikli bir besin olan glikoz ( şeker ) elde etmektedir . Besin elde etme adına gerçekleşen bütün bu kimyasal süreç Fotosentez olarak ifade edilir . Fotosentez için en temel şart , ışık ve ısı dır . Bitkiler ışık olmadan asla yaşayamazlar . . .

Yapraklar , bitkilerin besin üretim merkezidir . Bitki yapraklarını oluşturan hücrelerin içinde kloroplast denilen , çok küçük yapılar vardır . Bu yapıların içindeki yeşil renkli boyar madde ( pigment ) olan klorofil maddesinin görevi ışık yakalamaktır . Kloroplastlar güneş ışınlarını bir panel gibi toplayıp , kollektör gibi enerjiye dönüştürerek besin üretirler . . . Üretilen besin yapraklardan , bitkinin beslenmesi gereken diğer bölümlerine götürülür .

Uzunca bir MEŞE ağacının yaprakları , 1000 m2 lik bir panele eşdeğer 250 bin civarında mini enerji merkezi konumundadır . . .

Yapraklar bitkiler için bu kadar önemliyse , neden birçok bitki yapraklarını döker ve yılın kış mevsimini yapraksız geçirir? Bunu sitenin ilgili sayfalarından öğrenebilirsiniz . . .

Bütün yaprakların asıl derdi , yeterince IŞIK ( güneş ışığı ) yakalayabilmektir . Bu nedenle farklı ortamlardaki farklı bitkiler , yüzbinlerce farklı biçim , boyut ve şekilde yaprak formu geliştirmişlerdir . . . Bununla da yetinmeyen bazı bitkiler yapraklarını metamorfoza uğratarak farklı görevleri de yerine getirecek yapraklar geliştirmişlerdir . ( Örnek; böcek kapan bitkiler . . . )

Metamorz ( Değişime uğramış yapraklar )

Bazı yapraklar asıl görevlerinden başka birtakım görevleri de yerine getirebilmek için başkalaşım değiştirmiştir . Bitkilerin büyülü dünyasında bu konuda çok sayıda örnek vardır . Bunlardan bazılarını şöyle sıralamak mümkün;

1 . Etli Yapraklar
2 . Depo Yapraklar
3 . Diken Yapraklar
4 . Sülük Yapraklar
5 . Kapan Yapraklar
6 . Üretken Yapraklar

BİR SADE YAPRAĞIN;
Yukarıda gördüğünüz yaprak biçimleri bitkiler aleminin Çiçekli Bitkiler bölümüne aittir . Bir de Çiçeksiz Bitkiler bölümü olup , bu gruptaki bitkilerin yaprakları , iğne gibi değişik biçimlerde karşımıza çıkar . Bu bitkilerin yaprak biçimleri ile ilgili bazı örnekleri aşağıda görmektesiniz .

YAPRAK ÖRNEKLERİ

Çiçekli Bitkilerden Örnekler;

Çiçeksiz Bitkilerden Örnekler;

BİR YAPRAGIN BÖLÜMLERİ

Normal yaprak olarak tanımlanan , yani değişime uğramamış yapraklar genel anlamda dört bölümden oluşur . Bunlar;
1 - Yaprak Ayası

2  Sap

3  Kın

4  Kulakçık

Tabi bütün yapraklar hep bu bölümlerden oluşur diye bir kural yok . . . Birçok yaprak sadece sap ve aya bölümlerinden meydana gelen bir yapı gösterir . Yaprak ayasında besin maddelerini taşıyan iletim boruları vardır . Bunlar yaprak damarı olarak ta adlandırılır . Yaprak sapı; yaprağın ışık almasını kolaylaştıracak şekilde yaprak ayasına yön verir . Bir çok birçenekli bitkilerde yaprak sapı yoktur . . .
Yaprak kını; tomurcukları korumaya yarayan bir bölümdür . Kulakçık ise; yaprak sapının yada yaprağın iki yanında bulunur . Çeşitli biçimlerde olabilirler ve genellikle yaprak ayasından daha sade olup , erken dökülürler . . .

SADE YAPRAK BİÇİMLERİ 

Belli başlı sade yaprak biçimleri; mızrak , şeritsi , ters mızrak , malamsı , yumurta , elips , dar yumurta , ters yumurta , yuvarlakça , kalkan , yamuk , üçgen , böbrek , el , yıldız , yürek , ters yürek , oksu . . . şeklinde sıralanabilir . Doğada binlerce farklı yaprak biçimi vardır ve bunları gruplandırmak gerçekten zordur . . . Yaprak biçimlerinden bazıları aşağıda gösterilmiştir;

YAPRAK DAMARLARI

Yaprak damarları; yaprak yüzeyinde besin maddelerini taşıyan iletim borularıdır . Yaprak damarlarını , yaprak biçimi ile ilgili olarak; paralel , tüysü , elsi ve ağsı yapıda olmak üzere gruplandırmak mümkündür . . . Bu damar tiplerini içeren yapraklara örnekler aşağıdadır;

YAPRAK KENARLARI

Doğada yaprak kenarları açısından da pek çok değişik yapıda sade yaprak formu mevcuttur . Bunlardan  bazıları; düz , kıvrık , dalgalı , oymalı , dişli , kertikli , katlı dişli , kirpikli , loplu , elsi dilimli , taraksı , dikensi vs . olarak sıralanabilir . . .

Kategori: Bitkiler |


Etiket: yapraklar, yaprak nedir, yaprakların özellikleri, yaprak çeşitleri, yaprağın kısımları